Các phương pháp nhận biết khả năng sinh sản
Theo dõi các dấu hiệu của cơ thể người phụ nữ (như chu kỳ kinh nguyệt, nhiệt độ cơ thể cơ bản và chất nhầy cổ tử cung) để xác định ‘thời kỳ dễ thụ thai’ trong mỗi chu kỳ kinh nguyệt.
Tổng quan
Phương pháp này có tên gọi nào khác không?
Kế hoạch hóa gia đình tự nhiên, theo dõi khả năng sinh sản.
Phương pháp này là gì?
Các phương pháp theo dõi các dấu hiệu sinh sản trong suốt chu kỳ kinh nguyệt của bạn và tránh quan hệ tình dục không an toàn vào những ngày có khả năng mang thai cao hơn.
Phương pháp này có thể dùng để làm gì?
- Ngừa thai.
Cách thức hoạt động
Phương pháp này hoạt động thế nào?
FAM bao gồm việc theo dõi các dấu hiệu cơ thể khác nhau để giúp bạn xác định những ngày bạn có khả năng mang thai cao nhất (khoảng thời gian dễ thụ thai của bạn). Khoảng thời gian này là vào thời điểm bạn rụng trứng (trứng được phóng thích khỏi buồng trứng).
Sau khi xuất tinh, tinh trùng có thể sống trong cơ thể lên đến 5 ngày. Sau rụng trứng, trứng được phóng thích chỉ sống được từ 12–24 giờ. Điều này có nghĩa là một người có kinh nguyệt thường có khả năng thụ thai trong khoảng 7 ngày của mỗi chu kỳ kinh nguyệt: 5 ngày trước khi rụng trứng, ngày rụng trứng và một hoặc hai ngày sau đó. Đây là khoảng thời gian dễ thụ thai.
Việc xác định khoảng thời gian dễ thụ thai của bạn được thực hiện thông qua:
- theo dõi chu kỳ kinh nguyệt của bạn (các phương pháp dựa trên lịch) — các phương pháp này ước tính những ngày dễ thụ thai dựa trên những ngày dễ thụ thai trong các chu kỳ kinh nguyệt trước đó
- kiểm tra những thay đổi của dịch nhầy cổ tử cung (khí hư) — dịch nhầy cổ tử cung thay đổi trong suốt chu kỳ kinh nguyệt của bạn và có thể giúp bạn xác định thời điểm bạn đang rụng trứng
- đo nhiệt độ cơ thể cơ bản — nhiệt độ cơ thể cơ bản tăng lên sau khi rụng trứng và có thể giúp bạn xác định thời điểm kết thúc khoảng thời gian dễ thụ thai của mình
- sử dụng que thử rụng trứng (LH) — que thử này phát hiện những thay đổi nội tiết tố xảy ra ngay trước khi rụng trứng
Tránh quan hệ tình dục không an toàn trong khoảng thời gian dễ thụ thai sẽ làm giảm khả năng mang thai của bạn.
Phương pháp này bắt đầu có tác dụng nhanh như thế nào?
Bạn có thể bắt đầu theo dõi chu kỳ kinh nguyệt của mình bằng FAM bất cứ lúc nào, nhưng phương pháp này không đáng tin cậy ngay lập tức để tránh thai cho đến khi bạn học được cách xác định chính xác cửa sổ thụ thai của mình. Việc này có thể mất vài tháng nên ban đầu cách này có thể không phải là biện pháp tránh thai đáng tin cậy.
Hiệu quả được cải thiện qua vài chu kỳ đầu tiên và phụ thuộc vào việc theo dõi nhất quán bằng cách sử dụng một hoặc nhiều dấu hiệu khả năng sinh sản.
Cần đặc biệt cẩn thận trong những tháng đầu, vì nguy cơ mang thai cao hơn trong khi bạn đang tìm hiểu các dấu hiệu và kiểu hình khả năng sinh sản cá nhân của mình.
Hiệu quả
Phương pháp này có hiệu quả như thế nào trong việc ngăn ngừa việc mang thai?
Sử dụng thông thường: Hiệu quả từ 76–98%.
Sử dụng đúng cách nhất: Hiệu quả từ 95–99,6%.
Sử dụng đúng cách nhất trông như thế nào?
- Hãy sử dụng kết hợp các dấu hiệu sinh sản để học cách nhận biết thời kỳ dễ thụ thai của bạn.
- Theo dõi các dấu hiệu sinh sản mỗi ngày, một cách nhất quán và chính xác
- Ghi lại các quan sát một cách cẩn thận (có sẵn các ứng dụng để giúp bạn theo dõi).
- Trong thời kỳ dễ thụ thai, hãy sử dụng bao cao su khi quan hệ tình dục, hoặc tránh quan hệ tình dục hoàn toàn.
- Hãy đánh giá lại thời kỳ dễ thụ thai của bạn trong mỗi chu kỳ, vì thời điểm có thể thay đổi do bệnh tật, căng thẳng, đi lại hoặc thay đổi thói quen.
FAM đạt hiệu quả cao nhất khi sử dụng hai hoặc nhiều phương pháp để xác định thời kỳ dễ thụ thai của bạn. Thông tin thêm về cách sử dụng các phương pháp khác nhau để nhận biết thời kỳ dễ thụ thai của bạn có thể được tìm thấy tại đây.
Có điều gì làm giảm hiệu quả ngăn ngừa mang thai của phương pháp này không?
FAM kém hiệu quả hơn nếu quan hệ tình dục không được bảo vệ trong thời kỳ dễ thụ thai. Điều này rất có thể xảy ra nếu:
- thời kỳ dễ thụ thai không được xác định chính xác
- một hình thức tránh thai khác (như bao cao su) không được sử dụng đúng cách và nhất quán trong thời kỳ dễ thụ thai.
Hiệu quả của FAM có thể bị ảnh hưởng bởi:
Theo dõi chu kỳ kinh nguyệt (các phương pháp dựa trên lịch)
- Hiệu quả giảm nếu chu kỳ không đều hoặc thay đổi theo thời gian, vì điều này có thể khiến việc dự đoán rụng trứng chính xác trở nên khó khăn hơn.
Kiểm tra những thay đổi của chất nhầy cổ tử cung
- Hiệu quả giảm nếu những thay đổi của chất nhầy cổ tử cung bị bỏ sót, hiểu sai hoặc không được kiểm tra nhất quán.
- Các kiểu chất nhầy cổ tử cung có thể bị ảnh hưởng bởi bệnh tật, thuốc men hoặc nhiễm trùng âm đạo, điều này có thể khiến việc xác định những ngày dễ thụ thai trở nên khó khăn hơn.
Đo nhiệt độ cơ thể cơ bản
- Hiệu quả sẽ giảm nếu chỉ dựa vào sự thay đổi nhiệt độ, hoặc nếu các phép đo không nhất quán hoặc bị ảnh hưởng bởi các yếu tố như ngủ không ngon giấc, bệnh hoặc dùng rượu bia.
Sử dụng que thử rụng trứng (LH)
- Hiệu quả sẽ giảm nếu việc kiểm tra không được thực hiện đúng cách hoặc không nhất quán, hoặc nếu thời điểm rụng trứng thay đổi theo từng chu kỳ.
- Que thử rụng trứng không cho biết khi nào cửa sổ thụ thai đã kết thúc hoàn toàn và không nên chỉ dựa vào đó.
Nó có ngăn ngừa các bệnh lây truyền qua đường tình dục (STIs) không?
Không
Bao cao su trong và ngoài là những biện pháp tránh thai duy nhất bảo vệ bạn khỏi các bệnh lây truyền qua đường tình dục.
Cách sử dụng và lưu ý
Phương pháp này cần được sử dụng hoặc thay thế thường xuyên như thế nào?
Các phương pháp này đòi hỏi các hành động hàng ngày, chẳng hạn như theo dõi chu kỳ, quan sát chất nhầy cổ tử cung, đo nhiệt độ hoặc kiểm tra rụng trứng.
Một số công cụ, như que thử rụng trứng (LH), là loại dùng một lần, trong khi những công cụ khác, chẳng hạn như nhiệt kế, có thể tái sử dụng.
Liệu có ai có thể phát hiện ra nếu tôi đang sử dụng phương pháp tránh thai này không?
Có thể kín đáo khi sử dụng FAM; tuy nhiên, phương pháp này hoạt động hiệu quả nhất khi tất cả bạn tình đều biết và ủng hộ phương pháp đang được sử dụng.
Các phương pháp này dựa vào việc tránh quan hệ tình dục không được bảo vệ trong những ngày dễ thụ thai, điều này đòi hỏi sự hiểu biết và hợp tác giữa bạn tình. Các bạn tình có thể cần thống nhất về việc sử dụng bao cao su hoặc tránh quan hệ tình dục trong thời kỳ dễ thụ thai. Giao tiếp cởi mở có thể giúp việc sử dụng phương pháp này một cách nhất quán và hiệu quả trở nên dễ dàng hơn.
Theo dõi chu kỳ nghĩa là ghi lại những thay đổi trong cơ thể bạn, việc này có thể được thực hiện một cách kín đáo trong nhật ký hoặc ứng dụng.
An toàn và tác dụng phụ
Có tác dụng phụ nào không?
Không. Không có tác dụng phụ nào liên quan đến FAM.
Có tình trạng sức khỏe hoặc yếu tố lối sống nào có thể ngăn cản tôi sử dụng phương pháp tránh thai này không?
FAM có thể không phù hợp nếu bạn:
- vừa ngừng sử dụng một phương pháp tránh thai nội tiết tố và chu kỳ kinh nguyệt của bạn vẫn chưa trở lại nhịp điệu tự nhiên
- có chu kỳ kinh nguyệt không đều hoặc khó dự đoán
- có các tình trạng ảnh hưởng đến quá trình rụng trứng hoặc nội tiết tố, chẳng hạn như hội chứng buồng trứng đa nội tiết – chuyển hóa (trước đây gọi là hội chứng buồng trứng đa nang hoặc PCOS)
- đang cho con bú hoặc mới sinh con, vì các dấu hiệu sinh sản có thể khó diễn giải hơn
- đang tiến gần đến thời kỳ mãn kinh, khi chu kỳ và các dấu hiệu sinh sản thường thay đổi
- thường xuyên bị nhiễm trùng âm đạo hoặc thay đổi dịch tiết khiến chất nhầy cổ tử cung khó diễn giải
- thường xuyên bị ốm, gián đoạn giấc ngủ, làm việc theo ca hoặc đi lại, điều này có thể ảnh hưởng đến kết quả đo nhiệt độ cơ thể cơ bản
- không có khả năng hoặc không thể duy trì việc theo dõi nhất quán các dấu hiệu sinh sản của bạn – việc này có thể tốn nhiều công sức và một số người cảm thấy điều này đầy thách thức
- đang sử dụng các loại thuốc được biết là gây quái thai (có thể gây dị tật bẩm sinh)
Khả năng tiếp cận và chi phí
Làm thế nào để tôi tiếp cận được phương pháp tránh thai này?
Để sử dụng FAM, bạn chỉ cần bắt đầu theo dõi các dấu hiệu khả năng sinh sản của mình. Không cần đơn thuốc hay cuộc hẹn, nhưng một số loại FAM yêu cầu các công cụ nhất định.
Có sẵn các ứng dụng theo dõi khả năng sinh sản được thiết kế đặc biệt để giúp bạn sử dụng FAM. Có rất nhiều ứng dụng tồn tại, nhưng một ứng dụng đã được Cơ quan Quản lý Hàng hóa Trị liệu tại Úc phê duyệt để tránh thai, có tên là Natural CyclesMở trong tab mới. Bạn cũng có thể theo dõi các dấu hiệu khả năng sinh sản của mình theo cách thủ công (không cần ứng dụng).
Que thử rụng trứng (LH) và nhiệt kế đo thân nhiệt cơ bản có sẵn tại các hiệu thuốc và trên các cửa hàng trực tuyến.
Nếu bạn không chắc chắn về cách sử dụng FAM, bạn có thể trao đổi với chuyên gia chăm sóc sức khỏe để biết thông tin và được hướng dẫn.
Tôi cần cân nhắc những chi phí nào?
FAM có thể có chi phí thấp.
- Các ứng dụng theo dõi khả năng sinh sản có cả chọn lựa đăng ký miễn phí và trả phí.
- Que thử rụng trứng (LH) có mức giá khác nhau. Vì đây là vật dụng dùng một lần, nên mua số lượng lớn trực tuyến sẽ tiết kiệm chi phí hơn. Chúng có cả loại kỹ thuật số và không kỹ thuật số.
- Nhiệt kế đo nhiệt độ cơ thể cơ bản có mức giá khác nhau nhưng có thể bắt đầu từ $10–15.
Khả năng sinh sản và kế hoạch tương lai
Phương pháp này có ảnh hưởng đến khả năng sinh sản trong tương lai của tôi không?
Không, FAM không có bất kỳ tác động nào đến khả năng sinh sản trong tương lai của bạn. Bạn có thể mang thai ngay sau khi ngừng sử dụng phương pháp này.
Tôi có thể sử dụng phương pháp tránh thai này sau khi sinh con không?
FAM có thể được sử dụng sau khi sinh con. Tuy nhiên, việc sinh con và cho con bú có thể khiến chu kỳ kinh nguyệt của bạn trở nên khó dự đoán. Điều này làm cho FAM khó sử dụng hơn, vì khó xác định cửa sổ thụ thai của bạn trong thời gian này.
Nếu bạn đang nuôi con hoàn toàn bằng sữa mẹ, bạn có thể đáp ứng các tiêu chí để sử dụng phương pháp vô kinh khi cho con bú (LAM).
Miễn trừ trách nhiệm
Lần cuối được xem xét: Tháng 8 năm 2026