ਹਾਰਮੋਨਲ ਇੰਟਰਾਯੂਟਰਾਈਨ ਡੀਵਾਈਸ (IUD)
ਬੱਚੇਦਾਨੀ ਵਿੱਚ 8 ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਰੱਖਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਪਲਾਸਟਿਕ ਦਾ ਟੀ-ਆਕਾਰ ਦਾ ਉਪਕਰਣ, ਜੋ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਇੱਕ ਹਾਰਮੋਨ (ਪ੍ਰੋਜੈਸਟੋਜਨ) ਜਾਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਸੰਖੇਪ ਜਾਣਕਾਰੀ
ਕੀ ਇਸ ਦਾ ਕੋਈ ਹੋਰ ਨਾਮ ਹੈ?
ਹਾਰਮੋਨਲ ਕੋਇਲ, ਮਿਰੇਨਾ, ਕਾਇਲੀਨਾ।
ਇਹ ਕੀ ਹੈ?
ਬੱਚੇਦਾਨੀ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਪਲਾਸਟਿਕ ਦਾ ਟੀ-ਆਕਾਰ ਦਾ ਉਪਕਰਣ, ਜੋ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਇੱਕ ਹਾਰਮੋਨ (ਪ੍ਰੋਜੈਸਟੋਜਨ) ਛੱਡਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਵਿੱਚ ਡਿਵਾਈਸ ਦੇ ਅਧਾਰ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਦੋ ਪਤਲੇ, ਲਚਕਦਾਰ ਪਲਾਸਟਿਕ ਦੇ ਧਾਗੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਬੱਚੇਦਾਨੀ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਯੋਨੀ ਦੇ ਅੰਦਰ ਡੂੰਘਾਈ ਤੇ ਰੱਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਵਿੱਚ ਦੋ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਹਾਰਮੋਨਲ IUD ਉਪਲਬਧ ਹਨ:
- ਮਿਰੇਨਾ
- ਕਾਇਲੀਨਾ
ਇਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਿਸ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ?
ਹਾਰਮੋਨਲ IUD ਦੇ ਕੁਝ ਵਧੇਰੇ ਆਮ ਉਪਯੋਗਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ:
- ਗਰਭ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਰੋਕਣਾ
- ਪੀਰੀਅਡਾਂ ਨੂੰ ਨਿਯਮਤ ਕਰਨਾ
- ਮਾਹਵਾਰੀ ਦੇ ਦਰਦ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣਾ
- ਮਾਹਵਾਰੀ ਦੇ ਭਾਰੀ ਖੂਨ ਵਗਣ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣਾ
ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ
ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ?
ਹਾਰਮੋਨਲ IUD ਇਹਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ:
- ਬੱਚੇਦਾਨੀ ਦੇ ਮੂੰਹ ਦੀ ਬਲਗਮ ਨੂੰ ਸੰਘਣਾ ਕਰਨਾ ਤਾਂ ਜੋ ਸ਼ੁਕਰਾਣੂ ਫੈਲੋਪੀਅਨ ਟਿਊਬਾਂ (ਜਿੱਥੇ ਅੰਡੇ ਫਰਟੀਲਾਈਜ਼ ਹੁੰਦੇ ਹਨ) ਤੱਕ ਨਾ ਪਹੁੰਚ ਸਕਣ
- ਬੱਚੇਦਾਨੀ ਦੀ ਪਰਤ ਨੂੰ ਪਤਲਾ ਕਰਨਾ, ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਅੰਡਾ ਫਰਟੀਲਾਈਜ਼ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਗਰਭ ਅਵਸਥਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਲਈ ਇਸਦੇ ਇਮਪਲਾਂਟ ਹੋਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਘੱਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ
- ਸ਼ੁਕਰਾਣੂਆਂ ਦੀ ਬੱਚੇਦਾਨੀ ਅਤੇ ਫੈਲੋਪੀਅਨ ਟਿਊਬਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਨ ਦੀ ਯੋਗਤਾ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣਾ
- ਅੰਡੇ ਦੇ ਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਦਖਲਅੰਦਾਜ਼ੀ ਕਰਨਾ
- ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਓਵੂਲੇਸ਼ਨ ਨੂੰ ਰੋਕ ਸਕਦਾ ਹੈ (ਅੰਡਕੋਸ਼ ਤੋਂ ਅੰਡੇ ਨਿਕਲਣਾ)
ਹਾਰਮੋਨਲ ਗਰਭ ਨਿਰੋਧਕ ਦੀਆਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਕਿਸਮਾਂ ਖੂਨ ਦੇ ਪ੍ਰਵਾਹ ਰਾਹੀਂ ਸਾਰੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਹਾਰਮੋਨ ਭੇਜਦੀਆਂ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਹਾਰਮੋਨਲ IUD ਬੱਚੇਦਾਨੀ ਦੇ ਅੰਦਰ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇਥੋੜ੍ਹੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਹਾਰਮੋਨ ਖੂਨ ਦੇ ਪ੍ਰਵਾਹ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸਦਾ ਅਰਥ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਲੋਕਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹੋਰਮੋਨਲ ਗਰਭ ਨਿਰੋਧਕ ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਹਾਰਮੋਨਲ IUD ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਘੱਟ ਮਾੜੇ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਇਹ ਕਿੰਨੀ ਜਲਦੀ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦਾ ਹੈ?
ਦਾਖਲ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਹਾਰਮੋਨਲ IUD ਗਰਭ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ 7 ਦਿਨ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਗਰਭਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਬੈਕਅੱਪ ਗਰਭਨਿਰੋਧਕ (ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ ਕੰਡੋਮ) ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰੋ ਜਾਂ ਗਰਭਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਪਹਿਲੇ 7 ਦਿਨਾਂ ਤੱਕ ਸੰਭੋਗ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਰਹੇਜ਼ ਕਰੋ।
ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ੀਲਤਾ
ਇਹ ਗਰਭ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਵਿੱਚ ਕਿੰਨਾ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਹੈ?
99.6–99.9% ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ।
ਸੰਪੂਰਨ ਵਰਤੋਂ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ?
- ਕਿਸੇ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਲੀਨਿਸ਼ੀਅਨ ਦੁਆਰਾ IUD ਦਾਖਲ ਕਰਵਾਓ ਅਤੇ ਕੱਢਵਾਓ।
- IUD ਦੇ ਹਿੱਲਣ ਜਾਂ ਡਿੱਗਣ ਦੇ ਸੰਕੇਤਾਂ ਤੋਂ ਸੁਚੇਤ ਰਹੋ (ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ IUD ਦੀਆਂ ਤਾਰਾਂ ਨੂੰ ਮਹਿਸੂਸ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ, ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਤੀਬਰ ਦਰਦ ਜਾਂ ਖੂਨ ਵਗਣ ਦੇ ਪੈਟਰਨ ਵਿੱਚ ਅਚਾਨਕ ਤਬਦੀਲੀ)।
- IUD ਨੂੰ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਬਦਲੋ (ਕਿਸਮ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਹਰ 5 ਜਾਂ 8 ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ)।
ਇਹ ਲਿਖਣਾ ਵਧੀਆ ਵਿਚਾਰ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਹਾਰਮੋਨਲ IUD ਕਦੋਂ ਦਾਖਲ ਕਰਵਾਇਆ ਸੀ, ਤਾਂ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਯਾਦ ਰੱਖ ਸਕੋ ਕਿ ਇਸਨੂੰ ਇਸਨੂੰ ਕਦੋਂ ਬਦਲਣਾ ਹੈ।
ਕੀ ਗਰਭ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਚੀਜ਼ ਇਸ ਦੀ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ੀਲਤਾ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦੀ ਹੈ?
ਹਾਰਮੋਨਲ IUD ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਹੈ ਅਤੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੁਝ ਵੀ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਹਰ ਸਮੇਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਦਵਾਈਆਂ ਅਤੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਕਿਰਿਆਵਾਂ ਇਸ ਦੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੇ ਤਰੀਕੇ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀਆਂ।
ਹਾਰਮੋਨਲ IUD ਘੱਟ ਅਸਰਦਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੇ ਇਹ:
- ਆਪਣੀ ਥਾਂ ਤੋਂ ਹਿੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਡਿੱਗ ਪੈਂਦਾ ਹੈ
- ਇਸ ਦੀ ਸਿਫਾਰਸ਼ ਕੀਤੀ ਵਰਤੋਂ ਦਾ ਸਮਾਂ ਲੰਘ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਬਦਲਿਆ ਨਹੀਂ ਗਿਆ ਹੈ
ਜੇਕਰ ਅਜਿਹੇ ਸੰਕੇਤ ਹਨ ਕਿ IUD ਹਿੱਲ ਗਿਆ ਹੈ ਜਾਂ ਡਿੱਗ ਪਿਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਗਰਭ ਨਿਰੋਧਕ ਦੀ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਕਿਸਮ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰੋ (ਜਾਂ ਸੰਭੋਗ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਰਹੇਜ਼ ਕਰੋ) ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਸਿਹਤ-ਸੰਭਾਲ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਕੋਲੋਂ ਤੁਰੰਤ ਸਲਾਹ ਲਓ।
ਕੀ ਇਹ ਜਿਨਸੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਫੈਲਣ ਵਾਲੀਆਂ ਲਾਗਾਂ (STIs) ਨੂੰ ਰੋਕਦਾ ਹੈ?
ਨਹੀਂ
ਸਿਰਫ ਅੰਦਰੂਨੀ ਅਤੇ ਬਾਹਰੀ ਕੰਡੋਮ ਹੀ STI ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਵਾਲੇ ਗਰਭ ਨਿਰੋਧਕ ਹਨ।
ਵਰਤੋਂ ਅਤੇ ਵਿਚਾਰ
ਇਸ ਨੂੰ ਕਿੰਨ੍ਹੀ ਕੁ ਵਕਫੇ ਬਾਅਦ ਵਰਤਣ ਜਾਂ ਬਦਲਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ?
ਮਿਰੇਨਾ ਹਾਰਮੋਨਲ IUD ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹਰ 8 ਸਾਲਾਂ* ਬਾਅਦ ਬਦਲਣ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਕਾਇਲੀਨਾ ਹਾਰਮੋਨਲ IUD ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹਰ 5 ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਬਦਲਣ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਤਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਮੇਂ ਹਟਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
* ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਐਸਟ੍ਰੋਜਨ ਲੈਂਦੇ ਸਮੇਂ ਪੈਰੀਮੇਨੋਪੌਜ਼ ਜਾਂ ਮੀਨੋਪੌਜ਼ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਕਰਨ ਲਈ ਮਿਰੇਨਾ ਹਾਰਮੋਨਲ IUD ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਹਰ 5 ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਬਦਲਣ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਕੀ ਕੋਈ ਇਹ ਪਤਾ ਲਗਾ ਸਕੇਗਾ ਕਿ ਮੈਂ ਇਸ ਕਿਸਮ ਦੇ ਗਰਭਨਿਰੋਧਕ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਰਹੀ ਹਾਂ?
IUD ਬੱਚੇਦਾਨੀ ਦੇ ਅੰਦਰ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਤੁਸੀਂ ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਸਾਥੀ(ਆਂ) ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੰਭੋਗ ਦੌਰਾਨ ਇਸ ਨੂੰ ਮਹਿਸੂਸ ਨਹੀਂ ਕਰਨਗੇ। ਕੁਝ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਤੁਹਾਡਾ ਸਾਥੀ IUD ਤਾਰਾਂ ਨੂੰ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਲਿੰਗ ਦੀ ਬਜਾਏ ਉਂਗਲਾਂ ਨਾਲ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਦੀ ਵਧੇਰੇ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਮਾੜੇ ਪ੍ਰਭਾਵ
ਕੀ ਇਸ ਦੇ ਕੋਈ ਮਾੜੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹਨ?
ਸਾਰੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਵਾਂਗ, ਕੁਝ ਲੋਕ ਮਾੜੇ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਕੁਝ ਸੰਭਾਵੀ ਮਾੜੇ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ:
- ਜਦੋਂ IUD ਦਾਖਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ ਤੱਕ ਕੜਵੱਲ ਜਾਂ ਦਰਦ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਣਾ
- ਧੱਬੇ (ਹਲਕਾ ਖੂਨ ਵਗਣਾ ਜੋ ਤੁਹਾਡੀ ਮਾਹਵਾਰੀ ਨਹੀਂ ਹੈ)
- ਯੋਨੀ ਡਿਸਚਾਰਜ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ
- ਸਿਰ ਦਰਦ
- ਮੂਡ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀਆਂ
- ਛਾਤੀ ਵਿੱਚ ਦਰਦ
- ਸੁਭਾਵਕ ਅੰਡਕੋਸ਼ ਦੀਆਂ ਗੱਠਾਂ
ਕੁਝ ਕੁ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਹਾਰਮੋਨਲ IUD ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਕੋਈ ਮਾੜੇ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਦਾ ਤਜ਼ਰਬਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਜਾਂ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਦਾ ਤਜ਼ਰਬਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਮਾੜੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਕੁਝ ਮਹੀਨਿਆਂ ਬਾਅਦ ਠੀਕ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਹਾਰਮੋਨਲ IUD ਦੇ ਮਾੜੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵੱਖਰੇ ਕਿਸਮ ਦੀ ਗਰਭ ਨਿਰੋਧਕ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਬਹੁਤ ਹੀ ਦੁਰਲੱਭ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ, IUD ਦਾਖਲ ਕਰਨ ਨਾਲ ਬੱਚੇਦਾਨੀ ਦੀ ਪਰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਕੱਟ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਿਮਨਲਿਖਤ ਦਾ ਤਜ਼ਰਬਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਤੁਰੰਤ ਕਿਸੇ ਸਿਹਤ-ਸੰਭਾਲ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਨੂੰ ਮਿਲੋ:
- ਪੇਡੂ/ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਤੀਬਰ ਦਰਦ
- ਯੋਨੀ ਵਿੱਚੋਂ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਖੂਨ ਵਗਣਾ
- ਸੰਭੋਗ ਦੌਰਾਨ ਦਰਦ
- IUD ਤਾਰਾਂ ਨੂੰ ਮਹਿਸੂਸ ਨਾ ਕਰ ਪਾਣਾ (ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰ ਸਕਦੇ ਸੀ)
ਕੀ ਕੋਈ ਅਜਿਹੀਆਂ ਸਿਹਤ ਅਵਸਥਾਵਾਂ ਜਾਂ ਜੀਵਨਸ਼ੈਲੀ ਕਾਰਕ ਹਨ ਜੋ ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਕਿਸਮ ਦੇ ਗਰਭਨਿਰੋਧਕ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਰੋਕ ਸਕਦੇ ਹਨ?
ਕੁਝ ਆਮ ਸਿਹਤ ਅਵਸਥਾਵਾਂ ਅਤੇ ਜੀਵਨਸ਼ੈਲੀ ਕਾਰਕ ਜੋ ਤੁਹਾਨੂੰ ਹਾਰਮੋਨਲ IUD ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਰੋਕ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ:
- ਦਿਲ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ (ਵਰਤਮਾਨ ਜਾਂ ਅਤੀਤ)
- ਛਾਤੀ ਦਾ ਕੈਂਸਰ (ਵਰਤਮਾਨ ਜਾਂ ਅਤੀਤ)
- ਜਿਗਰ ਦੀ ਤੀਬਰ ਬਿਮਾਰੀ ਜਾਂ ਜਿਗਰ ਦਾ ਕੈਂਸਰ
- ਸਰਵਾਈਕਲ ਜਾਂ ਐਂਡੋਮੈਟਰੀਅਲ ਕੈਂਸਰ
- ਯੋਨੀ ਵਿੱਚੋਂ ਬਿਨਾਂ ਵਜ੍ਹਾ ਖੂਨ ਵਗਣਾ
- ਕਿਰਿਆਸ਼ੀਲ STI ਦੇ ਲੱਛਣ
- ਪੇਡੂ ਦੀ ਸੋਜਸ਼ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਜਾਂ ਪੇਡੂ ਦੀ ਲਾਗ
- ਫਾਈਬਰੋਇਡਜ਼ ਜਾਂ ਹੋਰ ਅਵਸਥਾਵਾਂ ਜੋ ਤੁਹਾਡੀ ਬੱਚੇਦਾਨੀ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਬਦਲਦੀਆਂ ਹਨ
ਆਪਣੇ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਅਤੇ ਢੁਕਵੇਂ ਗਰਭਨਿਰੋਧਕ ਵਿਕਲਪ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਲੈਂਦੇ ਸਮੇਂ ਕਿਸੇ ਸਿਹਤ-ਸੰਭਾਲ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਪੂਰੇ ਡਾਕਟਰੀ ਇਤਿਹਾਸ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰਨਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ।
ਪਹੁੰਚ ਅਤੇ ਲਾਗਤ
ਮੈਂ ਇਸ ਤੱਕ ਕਿਵੇਂ ਪਹੁੰਚ ਕਰਾਂ?
ਤੁਹਾਨੂੰ ਡਾਕਟਰੀ ਨੁਸਖੇ ਦੀ ਲੋੜ ਪਵੇਗੀ। ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਕਿਸੇ ਡਾਕਟਰ ਕੋਲੋਂ (ਕਿਸੀ ਜੀ.ਪੀ. ਜਾਂ ਸਬੰਧਿਤ ਮਾਹਿਰ, ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ ਗਾਈਨਾਕੋਲੋਜਿਸਟ) ਜਾਂ ਨਰਸ ਪ੍ਰੈਕਟੀਸ਼ਨਰ ਕੋਲੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਤੁਹਾਡੇ ਡਾਕਟਰੀ ਇਤਿਹਾਸ ਬਾਰੇ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਦਵਾਈ ਲਿਖਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੁਝ ਟੈਸਟ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਜੋ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ ਕਿ ਹਾਰਮੋਨਲ IUD ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਵਿਕਲਪ ਹੈ।
ਤੁਸੀਂ ਡਾਕਟਰੀ ਨੁਸਖਾ ਇਥੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋਂ:
- ਜੀ.ਪੀ. ਕਲੀਨਿਕ
- ਕਿਸੇ ਮਾਹਰ ਨਾਲ ਅਪੌਇੰਟਮੈਂਟ ਰਾਹੀਂ
- ਟੈਲੀਹੈਲਥ ਅਪੌਇੰਟਮੈਂਟ (ਔਨਲਾਈਨ ਜਾਂ ਫ਼ੋਨ 'ਤੇ)
- ਜਿਨਸੀ ਸਿਹਤ ਕਲੀਨਿਕ
- ਪਰਿਵਾਰ ਨਿਯੋਜਨ ਕਲੀਨਿਕ
ਜਦੋਂ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਕੋਈ ਡਾਕਟਰੀ ਨੁਸਖਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਹਾਰਮੋਨਲ IUD ਨੂੰ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਫਾਰਮੇਸੀਆਂ ਤੋਂ ਖਰੀਦ ਸਕਦੇ ਹੋ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਆਨਲਾਈਨ ਫਾਰਮੇਸੀਆਂ ਤੋਂ ਖਰੀਦਣਾ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।
ਫੇਰ ਤੁਹਾਨੂੰ IUD ਨੂੰ ਇੱਕ ਫਾਲੋ-ਅੱਪ ਅਪੌਇੰਟਮੈਂਟ 'ਤੇ ਲਿਆਉਣ ਦੀ ਲੋੜ ਪਵੇਗੀ ਜਿੱਥੇ ਇਸਨੂੰ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਰਾਹੀਂ ਤੁਹਾਡੀ ਬੱਚੇਦਾਨੀ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਹਾਰਮੋਨਲ IUD ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਸਿਹਤ-ਸੰਭਾਲ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਦੁਆਰਾ ਦਾਖਲ ਕਰਨ ਅਤੇ ਹਟਾਉਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਹੋਸ਼ ਸਮੇਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਕੁਝ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬੇਹੋਸ਼ੀ ਦੇ ਅਧੀਨ ਵੀ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਦਰਦ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਦੇ ਕਈ ਵਿਕਲਪ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੌਰਾਨ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਇਹਨਾਂ ਬਾਰੇ ਆਪਣੇ ਸਿਹਤ-ਸੰਭਾਲ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ।
ਮੈਨੂੰ ਕਿਹੜੇ ਖਰਚਿਆਂ 'ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ?
ਦੋਵੇਂ ਹਾਰਮੋਨਲ IUD ਫਾਰਮਾਸਿਊਟੀਕਲ ਬੈਨੀਫਿਟਸ ਸਕੀਮ (ਪੀਬੀਐਸ) ਤੇ ਸੂਚੀਬੱਧ ਹਨ, ਜੋ ਮੌਜੂਦਾ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਰਡ ਧਾਰਕਾਂ ਲਈ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਸਤਾ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਹਾਰਮੋਨਲ IUD ਕਿਸਮ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ, 5 ਜਾਂ 8 ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਪ੍ਰਤੀ IUD ਲਾਗਤ ਇਹ ਹੈ:
- PBS ਕੀਮਤ: $25 ਤੱਕ
- ਰਿਆਇਤ ਕਾਰਡ ਧਾਰਕਾਂ ਲਈ PBS ਕੀਮਤ: $7.70 ਤੱਕ
- ਨਿੱਜੀ ਡਾਕਟਰੀ ਨੁਸਖਾ: $170-220 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ
ਜੇ ਤੁਸੀਂ IUD ਨੂੰ ਬੇਹੋਸ਼ੀ ਦੇ ਅਧੀਨ ਪਾਉਣ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵਾਧੂ ਖਰਚਾ ਕਰਨਾ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜੋ $500 ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਪਰ ਇਹ ਵਿਆਪਕ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਨੂੰ ਜਨਤਕ ਸਿਹਤ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹੋ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵਾਧੂ ਖਰਚਾ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਪਵੇਗਾ, ਇਸ ਲਈ ਥਾਵਾਂ ਸੀਮਤ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਉਡੀਕ ਦਾ ਸਮਾਂ ਲੰਬਾ ਹੋਵੇਗਾ।
ਜਦ ਤੱਕ IUD ਨੂੰ ਬਦਲਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦੀ, ਤਦ ਤੱਕ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਸ ਵਾਸਤੇ ਕੋਈ ਹੋਰ ਖਰਚਾ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਹਾਲਾਂਕਿ ਕੁਝ ਸਿਹਤ-ਸੰਭਾਲ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਥੋਕ ਬਿੱਲ ਦਿੰਦੇ ਹਨ (ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਲਈ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਦੇਵੋਗੇ), ਕੁਝ ਤੁਹਾਡੇ ਡਾਕਟਰੀ ਨੁਸਖੇ ਲਈ ਅਤੇ IUD ਪਾਉਣ ਅਤੇ ਹਟਾਉਣ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦੀ ਅਪੌਇੰਟਮੈਂਟ ਵਾਸਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਤੋਂ ਫੀਸ ਲੈ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਉਪਜਾਊ ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖ ਦੀ ਯੋਜਨਾਬੰਦੀ
ਕੀ ਇਹ ਮੇਰੀ ਭਵਿੱਖ ਦੀ ਜਣਨ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਕਰੇਗਾ?
ਨਹੀਂ, ਹਾਰਮੋਨਲ IUD ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਜਣਨ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਤੁਹਾਡੇ IUD ਨੂੰ ਹਟਾਏ ਜਾਣ ਦੇ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ ਤੁਹਾਡੀ ਜਣਨ ਸ਼ਕਤੀ ਸਾਧਾਰਨ ਹੋ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਤੁਹਾਡੇ ਮਾਹਵਾਰੀ ਚੱਕਰ ਨੂੰ ਠੀਕ ਹੋਣ ਵਿੱਚ ਥੋੜ੍ਹਾ ਸਮਾਂ ਲੱਗ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਕੀ ਮੈਂ ਬੱਚਾ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸ ਕਿਸਮ ਦੇ ਗਰਭ ਨਿਰੋਧਕ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹਾਂ?
ਜੇਕਰ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੰਦੇ ਸਮੇਂ (ਯੋਨੀ ਜਾਂ ਸੀਜ਼ੇਰੀਅਨ) ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਿਸੇ ਪੇਚੀਦਗਿਆਂ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਹਾਰਮੋਨਲ IUD ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦੇਣ ਦੇ ਪਹਿਲੇ 2 ਦਿਨਾਂ (48 ਘੰਟੇ) ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੀ ਦਾਖਲ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਇਸਨੂੰ ਪਹਿਲੇ 2 ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਦਾਖਲ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ, ਤਾਂ ਇਸਨੂੰ ਦਾਖਲ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਜਨਮ ਦੇ ਬਾਅਦ 28 ਦਿਨਾਂ ਤੱਕ ਉਡੀਕ ਕਰਨੀ ਪਵੇਗੀ।
ਬੇਦਾਅਵਾ
ਪਿਛਲੀ ਵਾਰ ਸਮੀਖਿਆ ਕੀਤੀ ਗਈ: ਅਗਸਤ 2026