ឧបករណ៍ពន្យារកំណើតដាក់ក្នុងស្បូនធ្វើពីស្ពាន់ (IUD)
ឧបករណ៍រាងអក្សរ T ធ្វើពីស្ពាន់ដែលដាក់ក្នុងស្បូនបានរហូតដល់ 10 ឆ្នាំ ដែលបញ្ចេញភាគល្អិតនៃស្ពាន់យ៉ាងយឺតៗ។
ទិដ្ឋភាពទូទៅ
តើវាមានឈ្មោះផ្សេងទៀតទេ?
កងបញ្ចេញអ័រម៉ូនធ្វើពីស្ពាន់ កង។
តើវាជាអ្វី?
ឧបករណ៍ប្លាស្ទិករាងអក្សរ T ដែលមានខ្សែស្ពាន់ល្អិតៗរុំជុំវិញវា។ វាត្រូវបានដាក់ក្នុងស្បូន ហើយបញ្ចេញភាគល្អិតនៃស្ពាន់យ៉ាងយឺតៗ។
វាមានខ្សែប្លាស្ទិកស្តើងៗ និងអាចបត់បែនបានពីរ ភ្ជាប់ទៅនឹងបាតឧបករណ៍ដែលស៊កតាមមាត់ស្បូន ហើយស្ថិតនៅខ្ពស់ក្នុងទ្វារមាស។ មាន កងពន្យារកំណើតដាក់ក្នុងស្បូនធ្វើពីស្ពាន់ IUD 2 ប្រភេទដែលមានលក់នៅក្នុងប្រទេសអូស្ត្រាលី។ មួយមានរយៈពេល 5 ឆ្នាំ ហើយមួយទៀតមានរយៈពេល 10 ឆ្នាំ។
តើវាអាចប្រើសម្រាប់អ្វីខ្លះ?
- ការបង្ការការមានផ្ទៃពោះ។
- វិធីសាស្រ្តពន្យារកំណើតបន្ទាន់ (ការពារការមានផ្ទៃពោះបន្ទាប់ពីការរួមភេទដោយមិនបានការពារ)។
របៀបដែលវាដំណើរការ
តើវាដំណើរការយ៉ាងដូចម្តេចដែរ?
កងពន្យារកំណើតដាក់ក្នុងស្បូនធ្វើពីស្ពាន់ IUD ដំណើរការដោយ៖
- ធ្វើឱ្យវាពិបាកដល់ការធ្លាក់មេជីវិតញី និងមេជីវិតឈ្មោលក្នុងការរស់រានមានជីវិត
- បង្កើតប្រតិកម្ម ដូច្នេះប្រសិនបើមេជីវិតញីបង្កកំណើត វាមិនសូវមានឱកាសក្នុងការផ្សាំជាប់ដើម្បីចាប់ផ្តើមមានផ្ទៃពោះនោះទេ។
- កងពន្យារកំណើតដាក់ក្នុងស្បូនធ្វើពីស្ពាន់ IUD មិនមានផ្ទុកអ័រម៉ូនទេ។ វាអាចជាជម្រើសសមស្របសម្រាប់មនុស្សដែលមិនអាចប្រើវិធីសាស្រ្តពន្យារកំណើតដោយអ័រម៉ូន ដោយសារហេតុផលវេជ្ជសាស្ត្រ។
កងពន្យារកំណើតដាក់ក្នុងស្បូនធ្វើពីស្ពាន់ IUD អាចត្រូវបានប្រើជាវិធីសាស្រ្តពន្យារកំណើតបន្ទាន់ ប្រសិនបើស៊កបញ្ចូលក្នុងរយៈពេល 5 ថ្ងៃ (120 ម៉ោង) បន្ទាប់ពីការរួមភេទដោយមិនបានការពារ។
តើវាចាប់ផ្តើមដំណើរការលឿនប៉ុនណាដែរ?
បន្ទាប់ពីស៊កបញ្ចូលហើយ កងពន្យារកំណើតដាក់ក្នុងស្បូនធ្វើពីស្ពាន់ IUD ចាប់ផ្តើមដំណើរការភ្លាមៗ ដើម្បីបង្ការការមានផ្ទៃពោះ។
ប្រសិទ្ធភាព
តើវាមានប្រសិទ្ធភាពប៉ុនណាដែរក្នុងការបង្ការការមានផ្ទៃពោះ?
មានប្រសិទ្ធភាព 99.2–99.4%។
តើការប្រើប្រាស់ដ៏ល្អឥតខ្ចោះមើលទៅមានលក្ខណៈដូចម្តេចដែរ?
- ឱ្យគ្រូពេទ្យដែលបានទទួលការបណ្តុះបណ្តាលស៊កបញ្ចូល និងយកចេញឧបករណ៍ពន្យារកំណើតក្នុងស្បូន IUD។
- ត្រូវប្រុងប្រយ័ត្នចំពោះសញ្ញានានាដែលបង្ហាញថាកង IUD ត្រូវបានយកចេញ ឬជ្រុះចេញ (ឧទាហរណ៍ មិនអាចមានអារម្មណ៍ដឹងពីខ្សែ IUD ឬការឈឺពោះធ្ងន់ធ្ងរ។
- ត្រូវប្តូរជំនួសឧបករណ៍ពន្យារកំណើតឱ្យបានទាន់ពេលវេលា (រៀងរាល់ 5 ឬ 10 ឆ្នាំម្តង អាស្រ័យលើប្រភេទ)។
វាជាគំនិតល្អក្នុងការសរសេរចុះនៅពេលដែលអ្នកបានស៊កបញ្ចូលកងពន្យារកំណើតដាក់ក្នុងស្បូនធ្វើពីស្ពាន់ IUD ដើម្បីឱ្យអ្នកអាចចងចាំបានថាពេលណាដល់ពេលប្តូរជំនួសវា។
តើមានអ្វីដែលបន្ថយប្រសិទ្ធភាពរបស់វាក្នុងការបង្ការការមានផ្ទៃពោះទេ?
កងពន្យារកំណើតដាក់ក្នុងស្បូនធ្វើពីស្ពាន់ IUD មានប្រសិទ្ធភាពខ្លាំង ហើយដំណើរការគ្រប់ពេលដោយមិនចាំបាច់ធ្វើអ្វីទាំងអស់។ ឱសថ និងសកម្មភាពប្រចាំថ្ងៃមិនប៉ះពាល់ដល់ប្រសិទ្ធភាពនៃការដំណើរការរបស់វាទេ។
កងពន្យារកំណើតដាក់ក្នុងស្បូនធ្វើពីស្ពាន់ IUD មានប្រសិទ្ធភាពតិចជាងប្រសិនបើវា៖
- របូតចេញពីកន្លែង ឬជ្រុះចេញ
- បានហួសពេលវេលាប្រើប្រាស់ដែលបានណែនាំ ហើយមិនទាន់បានប្តូរជំនួសនៅឡើយទេ
ប្រសិនបើមានសញ្ញាបង្ហាញថាកងដាក់ក្នុងស្បូន (IUD) ប្រហែលជាបានរើចេញ ឬជ្រុះចេញ សូមប្រើវិធីសាស្រ្តពន្យារកំណើតប្រភេទផ្សេងទៀត (ឬជៀសវាងការរួមភេទ) ហើយស្វែងរកដំបូន្មានជាបន្ទាន់ពីអ្នកជំនាញថែទាំសុខភាព។
តើវាបង្ការជំងឺកាមរោគ (STIs) ដែរឬទេ?
ទេ។
ស្រោមអនាម័យខាងក្នុង និងស្រោមអនាម័យខាងក្រៅ គឺជាប្រភេទតែមួយគត់នៃវិធីសាស្រ្តពន្យារកំណើតដែលការពារប្រឆាំងនឹងជំងឺកាមរោគ។
ការប្រើប្រាស់និងការពិចារណា
តើត្រូវប្រើ ឬប្តូរជំនួសវាញឹកញាប់ប៉ុនណាដែរ?
កងពន្យារកំណើតដាក់ក្នុងស្បូនធ្វើពីស្ពាន់ IUD ត្រូវការប្តូរជំនួសរៀងរាល់ 5 ឬ 10 ឆ្នាំម្តង អាស្រ័យលើប្រភេទ។
អ្នកអាចយកវាចេញនៅពេលណាក៏បាន ប្រសិនបើអ្នកមិនចង់ប្រើវាទៀតទេ។
តើមានអ្នកណាអាចដឹងថាតើខ្ញុំកំពុងប្រើវិធីសាស្រ្តពន្យារកំណើតនេះទេ?
កងដាក់ក្នុងស្បូន (IUD) ស្ថិតនៅក្នុងស្បូន ហើយមើលមិនឃើញវាទេ។ ជាធម្មតា អ្នក និងដៃគូរបស់អ្នកនឹងមិនមានអារម្មណ៍ដឹងពីវាទេក្នុងអំឡុងពេលរួមភេទ។ ក្នុងករណីខ្លះ ដៃគូអាចមានអារម្មណ៍ដឹងពីខ្សែ IUD។ ទាំងនេះទំនងជាអាចស្ទាបដឹងជាមួយម្រាមដៃ ជាជាងជាមួយលិង្គ។
សុវត្ថិភាព និងផលប៉ះពាល់
តើមានផលប៉ះពាល់ណាមួយទេ?
មនុស្សមួយចំនួនអាចជួបប្រទះផលប៉ះពាល់នានា។ ផលប៉ះពាល់មួយចំនួនដែលអាចកើតមាន រួមមាន៖
- រមួលក្រពើ ឬឈឺចាប់នៅពេលដែលស៊កបញ្ចូលកងពន្យារកំណើតដាក់ក្នុងស្បូនធ្វើពីស្ពាន់ IUD និងរយៈពេលពីរបីថ្ងៃបន្ទាប់ពីនោះ
- ការមករដូវកាន់តែធ្ងន់ យូរជាង ឬឈឺចាប់ជាងមុន
- មានស្នាមឈាមហូរស្រាលៗ (ដែលមិនមែនជាការមករដូវរបស់អ្នក) ឬហូរឈាមរវាងការមករដូវ
- ការកើនឡើងនៃការហូរទឹករំអិលទ្វារមាស
មនុស្សមួយចំនួនមិនជួបប្រទះផលប៉ះពាល់ណាមួយឡើយ ខណៈពេលកំពុងប្រើប្រាស់កងពន្យារកំណើតដាក់ក្នុងស្បូនធ្វើពីស្ពាន់ IUD។ ផលប៉ះពាល់អាចថយចុះវិញបន្ទាប់ពីពីរបីខែក្រោយមក។ ប្រសិនបើផលប៉ះពាល់នៃកងពន្យារកំណើតដាក់ក្នុងស្បូនធ្វើពីស្ពាន់ IUD រំខានអ្នក អ្នកប្រហែលជាចង់សាកល្បងប្រភេទនៃវិធីសាស្រ្តពន្យារកំណើតប្រភេទផ្សេងទៀត។
ក្នុងករណីកម្រណាស់ ការស៊កបញ្ចូលកងដាក់ក្នុងស្បូន IUD អាចបណ្តាលឱ្យមានស្នាមរហែកតូចមួយនៅលើជញ្ជាំងស្បូន។ សូមទៅជួបអ្នកជំនាញថែទាំសុខភាពជាបន្ទាន់ ប្រសិនបើអ្នកជួបប្រទះ៖
- ឈឺអាងត្រគាក/ឈឺពោះធ្ងន់ធ្ងរ
- ហូរឈាមតាមទ្វារមាសច្រើន
- ឈឺចាប់ក្នុងអំឡុងពេលរួមភេទ
- មិនអាចមានអារម្មណ៍ដឹងពីខ្សែ IUD (ជាពិសេសប្រសិនបើអ្នកធ្លាប់មានអារម្មណ៍ដឹងវាពីមុន)
តើមានស្ថានភាពសុខភាព ឬកត្តារបៀបរស់នៅណាមួយដែលអាចរារាំងខ្ញុំពីការប្រើប្រាស់ប្រភេទនៃវិធីសាស្រ្តពន្យារកំណើតនេះទេ?
ស្ថានភាពសុខភាពទូទៅមួយចំនួន និងកត្តារបៀបរស់នៅដែលអាចរារាំងអ្នកពីការប្រើប្រាស់ កងពន្យារកំណើតដាក់ក្នុងស្បូនធ្វើពីស្ពាន់ IUD រួមមាន៖
- ជំងឺ Wilson ឬអាឡែស៊ីនឹងស្ពាន់
- រយៈពេលឈឺចាប់
- ជំងឺមហារីកមាត់ស្បូន ឬជំងឺមហារីកស្បូន
- ការហូរឈាមតាមទ្វារមាសដែលមិនអាចពន្យល់បាន
- ជំងឺរលាកអាងត្រគាក ឬការឆ្លងមេរោគអាងត្រគាក
- ដុំសាច់ក្នុងស្បូន ឬស្ថានភាពផ្សេងទៀតដែលផ្លាស់ប្តូររូបរាងស្បូនរបស់អ្នក
វាជាការសំខាន់ណាស់ក្នុងការពិភាក្សាជាមួយអ្នកជំនាញថែទាំសុខភាពអំពីប្រវត្តិវេជ្ជសាស្ត្រពេញលេញរបស់អ្នក នៅពេលសម្រេចចិត្តថាជម្រើសវិធីសាស្រ្តពន្យារកំណើតមួយណាដែលមានសុវត្ថិភាព និងសមស្របបំផុតសម្រាប់អ្នក។
ការចូលប្រើនិងការចំណាយ
តើខ្ញុំចូលប្រើប្រាស់វាដោយរបៀបណា?
អ្នកនឹងត្រូវការវេជ្ជបញ្ជា។ អ្នកអាចទទួលបានមួយពីវេជ្ជបណ្ឌិត (ទាំង GP ឬអ្នកឯកទេសពាក់ព័ន្ធ ឧទាហរណ៍ គ្រូពេទ្យឯកទេសរោគស្ត្រី) ឬគិលានុបដ្ឋាក។ ពួកគេគួរតែសួរអ្នកនូវសំណួរនានាអំពីប្រវត្តិវេជ្ជសាស្ត្ររបស់អ្នក ហើយអាចធ្វើតេស្តមួយចំនួនដើម្បីធានាថា កងពន្យារកំណើតដាក់ក្នុងស្បូនធ្វើពីស្ពាន់ IUD គឺជាជម្រើសដែលមានសុវត្ថិភាពសម្រាប់អ្នក មុនពេលចេញវេជ្ជបញ្ជា។
អាចទទួលបានវេជ្ជបញ្ជានៅ៖
- គ្លីនិក GP
- ការណាត់ជួបអ្នកឯកទេស
- ការណាត់ជួបពិនិត្យសុខភាពតាមរយៈទូរសព្ទ (តាមអនឡាញ ឬតាមទូរសព្ទ)
- គ្លីនិកសុខភាពផ្លូវភេទ
- គ្លីនិកផែនការគ្រួសារ
នៅពេលដែលអ្នកមានវេជ្ជបញ្ជាហើយ អ្នកអាចទិញកងពន្យារកំណើតដាក់ក្នុងស្បូនធ្វើពីស្ពាន់ IUD នៅតាមឱសថស្ថានភាគច្រើន រួមទាំងឱសថស្ថានអនឡាញផងដែរ។
បន្ទាប់មក អ្នកនឹងត្រូវយក IUD ទៅការណាត់ជួបដើម្បីពិនិត្យតាមដាន ជាកន្លែងដែលវានឹងត្រូវបានស៊កបញ្ចូលទៅក្នុងស្បូនរបស់អ្នកតាមរយៈការវះកាត់តូចមួយ។ កងពន្យារកំណើតដាក់ក្នុងស្បូនធ្វើពីស្ពាន់ IUD ចាំបាច់ត្រូវតែបានស៊កបញ្ចូល និងយកចេញដោយអ្នកជំនាញថែទាំសុខភាពដែលបានទទួលការបណ្តុះបណ្តាល។ ជាធម្មតា ការធ្វើបែបនេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅពេលកំពុងភ្ញាក់ ប៉ុន្តែក្នុងករណីខ្លះអាចធ្វើបានក្រោមការប្រើថ្នាំសន្លប់។ មានជម្រើសគ្រប់គ្រងការឈឺចាប់ផ្សេងៗគ្នាដែលអាចប្រើបានក្នុងអំឡុងពេលនីតិវិធីវះកាត់។ អ្នកអាចពិភាក្សារឿងទាំងនេះជាមួយអ្នកជំនាញថែទាំសុខភាពរបស់អ្នក។
តើខ្ញុំត្រូវពិចារណាលើការចំណាយអ្វីខ្លះ?
កងពន្យារកំណើតដាក់ក្នុងស្បូនធ្វើពីស្ពាន់ IUD មានប្រសិទ្ឋិភាព 5 ឬ 10 ឆ្នាំ អាស្រ័យលើប្រភេទ។ តម្លៃក្នុងមួយកងដាក់ក្នុងស្បូនគឺចន្លោះពី $70–120។
ប្រសិនបើអ្នកជ្រើសរើសស៊កបញ្ចូល IUD ដោយការប្រើថ្នាំសន្លប់ នេះអាចមានការចំណាយផ្ទាល់ខ្លួនបន្ថែមដែលអាចចាប់ផ្តើមពី $500 ក៏ប៉ុន្តែអាចមានភាពខុសគ្នាយ៉ាងទូលំទូលាយ។ អ្នកប្រហែលជាអាចធ្វើបាននៅក្នុងប្រព័ន្ធសុខាភិបាលសាធារណៈ ដែលជាទូទៅនឹងមិនមានការចំណាយផ្ទាល់ខ្លួនទេ ក៏ប៉ុន្តែកន្លែងមានកំណត់ ហើយពេលវេលារង់ចាំនឹងយូរជាងនេះ។
មិនមានការចំណាយជាបន្តបន្ទាប់ទេ រហូតដល់ IUD ត្រូវការប្តូរជំនួស។
ទោះបីជាអ្នកជំនាញថែទាំសុខភាពមួយចំនួនគិតថ្លៃព្យាបាលផ្ទាល់ពីរដ្ឋ (ដែលមានន័យថា អ្នកនឹងមិនចំណាយអ្វីទាំងអស់ដើម្បីជួបពួកគេ) ក៏ដោយ អ្នកខ្លះអាចគិតថ្លៃសេវាដែលត្រូវចំណាយផ្ទាល់ខ្លួនសម្រាប់ការណាត់ជួបដែលត្រូវការដើម្បីទទួលបានវេជ្ជបញ្ជារបស់អ្នក និងដើម្បីស៊កបញ្ចូល និងយកចេញ IUD។
ការមានកូន និងផែនការអនាគត
តើវានឹងប៉ះពាល់ដល់ភាពមានកូនរបស់ខ្ញុំនាពេលអនាគតដែរឬទេ?
ទេ កងពន្យារកំណើតដាក់ក្នុងស្បូនធ្វើពីស្ពាន់ IUD មិនមានផលប៉ះពាល់ដលភាពមានកូនរយៈពេលវែងនោះទេ។
នៅពេលយកចេញកងពន្យារកំណើតដាក់ក្នុងស្បូនធ្វើពីស្ពាន់ IUD ហើយនោះ វាអាចទៅរួចក្នុងការមានផ្ទៃពោះភ្លាមៗ។
តើខ្ញុំអាចប្រើប្រភេទនៃវិធីសាស្រ្តពន្យារកំណើតនេះបានទេ បន្ទាប់ពីសម្រាលកូនរួច?
ប្រសិនបើអ្នកធ្លាប់សម្រាលកូនមិនស្មុគស្មាញ (សម្រាលកូនតាមទ្វារមាស ឬការវះកាត់) កងពន្យារកំណើតដាក់ក្នុងស្បូនធ្វើពីស្ពាន់ IUD អាចត្រូវបានស៊កបញ្ចូលក្នុងរយៈពេល 2 ថ្ងៃដំបូង (48 ម៉ោង) បន្ទាប់ពីសម្រាលកូនរួច។ ប្រសិនបើមិនបានស៊កបញ្ចូលវាក្នុងរយៈពេល 2 ថ្ងៃដំបូងទេ អ្នកនឹងត្រូវរង់ចាំរហូតដល់ 28 ថ្ងៃបន្ទាប់ពីសម្រាលកូន មុនពេលស៊កបញ្ចូលវាបាន។
ការបដិសេធទទួលខុសត្រូវ
ពិនិត្យចុងក្រោយ៖ ខែសីហា ឆ្នាំ 2026