Ορμονικό ενδομήτριο σπείραμα (IUD)

Ορμονικό σπιράλ, Mirena, Kyleena.

Μια πλαστική συσκευή σε σχήμα Τ που τοποθετείται στη μήτρα και απελευθερώνει αργά μία ορμόνη (προγεσταγόνο).

Έχει δύο λεπτά, εύκαμπτα πλαστικά νήματα που είναι προσαρτημένα στη βάση της συσκευής, περνούν μέσα από τον τράχηλο της μήτρας και καταλήγουν ψηλά στον κόλπο.

Υπάρχουν δύο τύποι ορμονικών ενδομήτριων σπειραμάτων (IUDs) διαθέσιμα στην Αυστραλία:

• Mirena
• Kyleena

Μερικές από τις πιο συνηθισμένες χρήσεις του ορμονικού ενδομήτριου σπειράματος περιλαμβάνουν:

• πρόληψη της εγκυμοσύνης
• ρύθμιση των περιόδων
• μείωση του πόνου περιόδου
• μείωση της έντονης αιμορραγίας περιόδου

Το ορμονικό σπιράλ λειτουργεί ως εξής:

• πυκνώνει την τραχηλική βλέννα, ώστε το σπέρμα να μην μπορεί να περάσει στις σάλπιγγες (όπου γονιμοποιούνται τα ωάρια)
• λεπταίνει την εσωτερική επένδυση της μήτρας (το ενδομήτριο), έτσι ώστε εάν ένα ωάριο γονιμοποιηθεί, είναι λιγότερο πιθανό να εμφυτευτεί και να ξεκινήσει μια εγκυμοσύνη
• μειώνει την ικανότητα των σπερματοζωαρίων να μετακινούνται προς τη μήτρα και τις σάλπιγγες
• παρεμποδίζει την επιβίωση του ωαρίου
• για ορισμένα άτομα, μπορεί να σταματήσει την ωορρηξία (απελευθέρωση ωαρίων από τις ωοθήκες)

Οι περισσότεροι τύποι ορμονικής αντισύλληψης στέλνουν ορμόνες σε όλο το σώμα μέσω της κυκλοφορίας του αίματος. Ωστόσο, το ορμονικό σπιράλ λειτουργεί μέσα στη μήτρα και μόνο μικρές ποσότητες ορμονών εισέρχονται στην κυκλοφορία του αίματος. Αυτό σημαίνει ότι οι άνθρωποι γενικά εμφανίζουν λιγότερες παρενέργειες χρησιμοποιώντας το ορμονικό σπιράλ σε σύγκριση με άλλους τύπους ορμονικής αντισύλληψης.

Μετά την τοποθέτηση, το ορμονικό σπιράλ χρειάζεται 7 ημέρες για να είναι πλήρως αποτελεσματικό στην πρόληψη της εγκυμοσύνης. Χρησιμοποιήστε εφεδρική αντισύλληψη (π.χ. προφυλακτικά) ή αποφύγετε τη σεξουαλική επαφή για αυτές τις πρώτες 7 ημέρες για να αποτρέψετε την εγκυμοσύνη.

99,6–99,9% αποτελεσματικότητα .

• Αναθέστε την τοποθέτηση και την αφαίρεση του ορμονικού σπιράλ σε εκπαιδευμένο κλινικό ιατρό.
• Να γνωρίζετε τα σημάδια που μπορεί να υποδηλώνουν ότι το ενδομήτριο σπείραμα (IUD) έχει μετακινηθεί ή αποβληθεί (για παράδειγμα, εάν δεν μπορείτε να ψηλαφήσετε τα νήματα του IUD, έχετε έντονο κοιλιακό πόνο ή παρατηρήσετε ξαφνική αλλαγή στην αιμορραγία σας).
• Αντικαταστήστε το σπιράλ στην ώρα του (κάθε 5 ή 8 χρόνια, ανάλογα με τον τύπο).

Είναι καλή ιδέα να σημειώνετε πότε τοποθετήσατε το ορμονικό σπιράλ, ώστε να θυμάστε πότε είναι η ώρα να το αντικαταστήσετε.

Το ορμονικό σπιράλ είναι πολύ αποτελεσματικό και λειτουργεί συνεχώς χωρίς να χρειάζεται να κάνετε τίποτα. Τα φάρμακα και οι καθημερινές δραστηριότητες δεν επηρεάζουν την αποτελεσματικότητα του φαρμάκου.

Το ορμονικό σπιράλ είναι λιγότερο αποτελεσματικό εάν:

• μετακινείται εκτός θέσης ή πέφτει έξω
• έχει παρέλθει ο συνιστώμενος χρόνος χρήσης και δεν έχει αντικατασταθεί

Εάν υπάρχουν ενδείξεις ότι το σπιράλ μπορεί να έχει μετακινηθεί ή πέσει έξω, χρησιμοποιήστε μια άλλη μορφή αντισύλληψης (ή αποφύγετε τη σεξουαλική επαφή) και ζητήστε αμέσως τη συμβουλή ενός/μιας επαγγελματία υγείας.

Όχι.

Τα εσωτερικά και εξωτερικά προφυλακτικά είναι τα μόνα είδη αντισύλληψης που προστατεύουν από τα ΣΜΝ.

Το ορμονικό σπιράλ Mirena συνήθως χρειάζεται αντικατάσταση κάθε 8 χρόνια*. Το ορμονικό σπιράλ Kyleena συνήθως χρειάζεται αντικατάσταση κάθε 5 χρόνια.

Μπορεί να αφαιρεθεί ανά πάσα στιγμή, αν δεν θέλετε να το χρησιμοποιείτε πλέον.

*Εάν χρησιμοποιείτε το ορμονικό ενδομήτριο σπείραμα Mirena για τη διαχείριση της περιεμμηνόπαυσης ή της εμμηνόπαυσης ενώ λαμβάνετε οιστρογόνα, πρέπει να αντικαθίσταται κάθε 5 χρόνια.

Ένα ενδομήτριο σπείραμα βρίσκεται μέσα στη μήτρα και δεν είναι ορατό. Συνήθως δεν γίνεται αισθητό από εσάς και το άτομο (ή τα άτομα) που έχετε σχέση κατά τη διάρκεια της σεξουαλικής επαφής. Σε ορισμένες περιπτώσεις, ένα άτομο που έχετε σχέση μπορεί να αισθανθεί τα νήματα του IUD. Αυτά είναι πιο πιθανό να γίνουν αισθητά με τα δάχτυλα παρά με το πέος.

Όπως με όλα τα φάρμακα, ορισμένοι άνθρωποι μπορεί να εμφανίσουν παρενέργειες.

Ορισμένες πιθανές παρενέργειες περιλαμβάνουν:

• κράμπες ή πόνο κατά την εισαγωγή του ενδομήτριου σπιράλ και για λίγες ημέρες μετά
• κηλίδες αίματος (ελαφριά αιμορραγία που δεν είναι η περίοδός σας)
• αύξηση των κολπικών εκκρίσεων
• πονοκεφάλους
• αλλαγές στη διάθεση
• πόνο στο στήθος
• καλοήθεις κύστεις ωοθηκών

Μερικοί άνθρωποι δεν εμφανίζουν παρενέργειες ή εμφανίζουν θετικές αλλαγές κατά τη χρήση του ορμονικού ενδομήτριου σπειράματος. Οι παρενέργειες μπορεί να υποχωρήσουν μετά από μερικούς μήνες. Εάν οι παρενέργειες του ορμονικού ενδομήτριου σπειράματος σας ενοχλούν, ίσως θελήσετε να δοκιμάσετε ένα διαφορετικό είδος αντισύλληψης.

Σε πολύ σπάνιες περιπτώσεις, η εισαγωγή ενός ενδομήτριου σπειράματος μπορεί να προκαλέσει μια μικρή ρήξη στο τοίχωμα της μήτρας. Επισκεφθείτε αμέσως έναν/μια επαγγελματία υγείας εάν εμφανίσετε:

• έντονο πυελικό/κοιλιακό πόνο
• βαριά κολπική αιμορραγία
• πόνο κατά τη διάρκεια του σεξ
• δεν μπορείτε να αισθανθείτε τα νήματα του ενδομήτριου σπειράματος (ειδικά εάν είχατε τη δυνατότητα να τα αισθανθείτε στο παρελθόν)

Ορισμένες συνήθεις παθήσεις και παράγοντες του τρόπου ζωής που μπορεί να σας εμποδίσουν να χρησιμοποιήσετε το ορμονικό σπιράλ περιλαμβάνουν:

• καρδιακή νόσο (τρέχουσα ή παλαιότερη)
• καρκίνο του μαστού (τρέχοντα ή παλαιότερο)
• σοβαρή ηπατική νόσο ή καρκίνο του ήπατος
• καρκίνο του τραχήλου της μήτρας ή του ενδομητρίου
• ανεξήγητη κολπική αιμορραγία
• συμπτώματα ενός ενεργού ΣΜΝ
• πυελική φλεγμονώδη νόσο ή πυελική λοίμωξη
• ινομυώματα ή άλλες παθήσεις που αλλάζουν το σχήμα της μήτρας σας

Είναι σημαντικό να μιλήσετε με έναν/μια επαγγελματία υγείας για το πλήρες ιατρικό σας ιστορικό, όταν αποφασίζετε ποια επιλογή αντισύλληψης είναι η ασφαλέστερη και καταλληλότερη για εσάς.

Θα χρειαστείτε ιατρική συνταγή. Μπορείτε να το λάβετε από γιατρό (είτε γενικό ιατρό είτε σχετικό ειδικό ιατρό, π.χ. γυναικολόγο) ή νοσηλευτή/τρια. Θα πρέπει να σας κάνουν ερωτήσεις σχετικά με το ιατρικό σας ιστορικό και ίσως κάνουν κάποιες εξετάσεις για να βεβαιωθούν ότι το ορμονικό σπιράλ είναι μια ασφαλής επιλογή για εσάς πριν σας το συνταγογραφήσουν.

Είναι δυνατό να λάβετε συνταγή από:

• μια κλινική γενικού ιατρού
• ραντεβού με ειδικό γιατρό
• ραντεβού τηλεϊατρικής (διαδικτυακά ή τηλεφωνικά)
• κλινικές σεξουαλικής υγείας
• κλινικές οικογενειακού προγραμματισμού

Μόλις λάβετε συνταγή, το ορμονικό σπιράλ μπορεί να αγοραστεί στα περισσότερα φαρμακεία, συμπεριλαμβανομένων των ηλεκτρονικών φαρμακείων.

Στη συνέχεια, θα χρειαστεί να φέρετε το σπιράλ σε ένα επαναληπτικό ραντεβού, όπου θα εισαχθεί στη μήτρα σας μέσω μιας μικρής επέμβασης. Το ορμονικό σπιράλ πρέπει να τοποθετηθεί και να αφαιρεθεί από εκπαιδευμένο/η επαγγελματία υγείας. Αυτό συνήθως γίνεται χωρίς γενική αναισθησία, αλλά σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να γίνει υπό καταστολή. Υπάρχουν διάφορες επιλογές διαχείρισης του πόνου που μπορούν να χρησιμοποιηθούν κατά τη διάρκεια της επέμβασης. Μπορείτε να τα συζητήσετε αυτά με τον/την επαγγελματία υγείας σας.

Και τα δύο ορμονικά σπιράλ είναι καταχωρημένα στο Σχέδιο Φαρμακευτικών Παροχών (PBS), γεγονός που τα καθιστά φθηνότερα για όσους κατέχουν τρέχουσα κάρτα Medicare.

Το ορμονικό σπιράλ διαρκεί έως και 5 ή 8 χρόνια, ανάλογα με τον τύπο.

Το κόστος ανά ενδομήτριο σπείραμα είναι:

• Τιμή PBS: έως $25
• Τιμή PBS για κατόχους κάρτας concession: έως $7,70
• Ιδιωτική συνταγή: μεταξύ $170 και 220

Αν επιλέξετε να τοποθετήσετε το σπιράλ υπό καταστολή, αυτό μπορεί να έχει επιπλέον συμμετοχή στο κόστος που θα πρέπει να πληρώσετε, το οποίο μπορεί να ξεκινά από $500, αλλά μπορεί να κυμαίνεται σε μεγάλο βαθμό. Ενδέχεται να μπορείτε να το κάνετε στο δημόσιο σύστημα υγείας, το οποίο γενικά δεν θα έχει συμμετοχή στο κόστος, αλλά οι θέσεις είναι περιορισμένες και οι χρόνοι αναμονής θα είναι μεγαλύτεροι.

Δεν υπάρχουν τρέχοντα έξοδα μέχρι να χρειαστεί αντικατάσταση του ενδομήτριου σπειράματος.

Παρόλο που ορισμένοι/ες επαγγελματίες υγείας παρέχουν bulk bill (που σημαίνει ότι δεν θα πληρώσετε τίποτα για να τους/τις δείτε), ορισμένοι/ες μπορεί να χρεώνουν συμμετοχή στο κόστος για τα ραντεβού που απαιτούνται για να λάβετε τη συνταγή σας και για να τοποθετηθεί και να αφαιρεθεί το ενδομήτριο σπείραμα.

Όχι, το ορμονικό σπιράλ δεν έχει καμία επίδραση στη μακροπρόθεσμη γονιμότητα.

Η γονιμότητά σας θα πρέπει να επανέλθει στο φυσιολογικό αμέσως μετά την αφαίρεση του ενδομήτριου σπειράματος, αλλά ο εμμηνορροϊκός κύκλος σας μπορεί να χρειαστεί λίγο χρόνο για να σταθεροποιηθεί.

Εάν είχατε έναν τοκετό χωρίς επιπλοκές (κολπικό ή καισαρική τομή), το ορμονικό σπιράλ μπορεί να τοποθετηθεί εντός των πρώτων 2 ημερών (48 ωρών) από τον τοκετό. Εάν δεν τοποθετηθεί εντός των πρώτων 2 ημερών, τότε θα πρέπει να περιμένετε έως και 28 ημέρες μετά τον τοκετό προτού μπορέσετε να το τοποθετήσετε.